Trong thời gian gần đây, hoạt động họ, hụi, biêu, phường (sau đây gọi tắt là họ) ngày càng phổ biến, đa dạng dưới nhiều hình thức, diễn biến phức tạp, khó lường, bị biến tướng thành lừa đảo chiếm đoạt tài sản, lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản, cho vay lãi nặng và các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Có trường hợp, chủ họ tổ chức cùng lúc nhiều dây họ đông thành viên, giá trị lớn, không quản lý được các dây họ là các thành viên dẫn đến mất khả năng thanh toán hoặc không chịu chi trả dẫn đến một số các vụ việc vỡ họ gây hậu quả nghiệm trọng cho cá nhân, tổ chức.
Tâm lý người tham gia góp họ còn mang tính chủ quan, ít quan tâm đến các quy định của pháp luật; chủ yếu dựa vào sự uy tín và thân quen, tin tưởng lẫn nhau nên chỉ giao kết bằng miệng hoặc ghi chép đơn giản, không lập thỏa thuận về dây họ nên rủi ro rất cao; dễ phát sinh tranh chấp, lừa đảo, lợi dụng ảnh hưởng, sự tín nhiệm để chiếm đoạt tài sản khi không thực hiện đúng cam kết, thỏa thuận với nhau đã tác động xấu đến người tham gia họ và trật tự an toàn xã hội.
Để góp phần thực hiện đúng các nghĩa vụ, quyền lợi, quy định pháp luật về họ, hụi, biêu, phường, các cá nhân khi tham gia họ cần nắm rõ một số nội dung như sau:
Một là, người dân chỉ tham gia dây họ khi biết rõ các thành viên tham gia dây họ, tạo liên kết và tương tác giữa các thành viên với nhau;
Hai là, không nên tham gia dây họ quá đông thành viên; không nên tham gia dây họ mà chủ họ là chủ của nhiều dây họ cùng lúc, sinh sống và thu nhập từ việc làm chủ họ;
Ba là, lưu giữ các chứng từ, sổ sách khi tham gia chơi họ;
Bốn là, thỏa thuận về biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ trong trường hợp không chắc chắn chủ họ, thành viên thực hiện được nghĩa vụ đóng họ, trả họ;
Năm là, phản ánh với cơ quan có thẩm quyền (công an, UBND) về các hành vi không trung thực (thiếu minh bạch, thông tin không chính xác liên quan đến dây họ), đi khỏi nơi cư trú, sử dụng tiền góp của thành viên vào việc khác… để kịp thời ngăn chặn xử lý vi phạm pháp luật.
Sáu là, đối với chủ họ, yêu cầu chủ họ trực tiếp thực hiện việc thông báo đầy đủ cho UBND cấp xã về dây họ theo đúng quy định của Nghị định số 19/2019/NĐ-CP ngày 19/02/2019 của Chính phủ.
Cơ quan Công an đề nghị và khuyến cáo người dân nâng cao ý thức cảnh giác và thực hiện nghiêm túc và đúng quy định của pháp luật khi tham gia họ, hui, phường, biêu để tránh các hậu quả đáng tiếc xảy ra.
Quy định về xử phạt vi phạm hành chính về họ, hụi, biêu, phường
Theo Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng cháy, chữa cháy; cứu nạn, cứu hộ; phòng, chống bạo lực gia đình, tại Điều 16 quy định như sau:
Điều 16. Vi phạm quy định về họ, hụi, biêu, phường
1- Phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Không thông báo cho các thành viên về nơi cư trú mới trong trường hợp có sự thay đổi;
b) Không thông báo đầy đủ về số lượng dây họ, hụi, biêu, phường (sau đây gọi tắt là họ), phần họ, kỳ mở họ hoặc số lượng thành viên của từng dây họ mà mình đang làm chủ họ cho người muốn gia nhập dây họ;
c) Không lập biên bản thỏa thuận về dây họ hoặc lập biên bản nhưng không có các nội dung chủ yếu theo quy định của pháp luật;
d) Không lập sổ họ;
đ) Không giao các phần họ cho thành viên lĩnh họ tại mỗi kỳ mở họ;
e) Không cho các thành viên xem, sao chụp sổ họ và cung cấp các thông tin liên quan đến dây họ khi có yêu cầu;
g) Không giao giấy biên nhận cho thành viên khi góp họ, lĩnh họ, nhận lãi, trả lãi hoặc thực hiện giao dịch khác có liên quan.
2- Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Không thông báo bằng văn bản cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú về việc tổ chức dây họ có giá trị các phần họ tại một kỳ mở họ từ 100.000.000 đồng trở lên;
b) Không thông báo bằng văn bản cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú về việc tổ chức từ hai dây họ trở lên.
3- Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây:
a) Lợi dụng việc tổ chức họ để cho vay lãi nặng mà lãi suất cho vay vượt quá tỷ lệ lãi suất theo quy định của Bộ luật Dân sự;
b) Tổ chức họ để huy động vốn trái pháp luật.
Biện pháp khắc phục hậu quả:
Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm quy định tại khoản 3 Điều này.
Ngoài ra, cá nhân, tổ chức chơi họ, hụi, biêu, phường có hành vi trốn tránh nghĩa vụ trả họ sẽ bị truy cứu TNHS về “Tội lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản” quy định tại Điều 175 BLHS 2015.
Ngọc Tuấn
