Trong những năm gần đây, cùng với sự phát triển kinh tế – xã hội, các hoạt động tín ngưỡng, tôn giáo trên cả nước nói chung và tại địa phương nói riêng ngày càng phát triển mạnh mẽ. Các cơ sở tôn giáo không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh của tín đồ, phật tử mà còn là không gian văn hóa, điểm đến tham quan, du lịch, thu hút đông đảo người dân và du khách. Tuy nhiên, đặc thù của các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo thường gắn liền với việc sử dụng nhiều vật liệu dễ cháy như gỗ, giấy, vải; thường xuyên thắp hương, đèn, nến; tổ chức các hoạt động tập trung đông người… nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ xảy ra cháy, nổ nếu không được quản lý, kiểm soát chặt chẽ. Thực tế thời gian qua cho thấy, tại một số địa phương trong cả nước đã xảy ra các vụ cháy tại đình, chùa, miếu, nhà thờ gây thiệt hại lớn về tài sản, làm mất đi nhiều giá trị văn hóa, lịch sử không thể phục hồi. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải tăng cường công tác bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH) tại các cơ sở tín ngưỡng, tôn giáo. Nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác bảo đảm an toàn PCCC&CNCH, thời gian qua Công an xã Tân Mỹ đã chủ động tham mưu cấp ủy, chính quyền địa phương triển khai nhiều biện pháp nhằm phòng ngừa, hạn chế nguy cơ cháy, nổ tại cơ sở tôn giáo trên địa bàn.
Xã Tân Mỹ có diện tích tự nhiên 102,57 km², dân số 24.644 người, gồm 26 thôn, 12 trường học với 13 điểm trường. Về địa giới hành chính: phía Bắc giáp xã Lệ Thủy; phía Nam và phía Đông giáp xã Sen Ngư; phía Tây giáp xã Kim Ngân. Sản xuất của xã chủ yếu là chăn nuôi, trồng trọt, khai thác và nuôi trồng thủy sản. Đời sống nhân dân từng bước được cải thiện; tỷ lệ hộ nghèo giảm dần qua từng năm; các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao tiếp tục có bước phát triển; trên địa bàn hiện nay có 01 cơ sở tôn giáo là Chùa Hoằng Phúc với tổng diện tích 10.000m2 do Thượng tọa Thích Đức Thiện trụ trì, có 03 tu sĩ và 400 phật tử đang tu tập sinh hoạt tại chùa,là một trong những ngôi chùa cổ kính và linh thiêng bậc nhất miền Trung, có lịch sử hơn 700 năm hình thành và phát triển. Trải qua nhiều thăng trầm của lịch sử, Chùa Hoằng Phúc không chỉ là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, tâm linh của nhân dân mà còn là địa chỉ văn hóa, lịch sử quan trọng, thu hút đông đảo tăng ni, phật tử và du khách thập phương đến tham quan, chiêm bái. Hằng năm, Lễ hội Chùa Hoằng Phúc được tổ chức với nhiều hoạt động văn hóa, tâm linh đặc sắc nhằm cầu cho quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, nhân dân ấm no, hạnh phúc. Về kiến trúc, chùa được xây dựng chủ yếu bằng kết cấu gỗ, mái ngói truyền thống, kết hợp với các hạng mục công trình phụ trợ như nhà tổ, nhà khách, khuôn viên, hệ thống cổng tam quan… Đây là dạng kiến trúc mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống nhưng cũng tiềm ẩn nguy cơ cháy cao do sử dụng nhiều vật liệu dễ cháy. Bên cạnh đó, trong quá trình sinh hoạt tôn giáo, các hoạt động như thắp hương, đốt vàng mã, thắp đèn nến… diễn ra thường xuyên. Vào các dịp lễ hội, lượng người tập trung đông, phương tiện ra vào nhiều, việc kiểm soát nguồn lửa, nguồn nhiệt nếu không được thực hiện tốt có thể dẫn đến nguy cơ cháy nổ.
Với đặc thù đó, việc bảo đảm an toàn PCCC&CNCH tại cơ sở này có ý nghĩa rất quan trọng nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, giữ gìn di sản văn hóa và góp phần bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn. Do đó, công tác bảo đảm an toàn PCCC&CNCH tại cơ sở này luôn được cấp ủy, chính quyền địa phương và lực lượng Công an xã Tân Mỹ quan tâm, chú trọng triển khai.
Thời gian qua, thực hiện các quy định của pháp luật về PCCC, Công an xã Tân Mỹ đã chủ động tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn tăng cường công tác PCCC đối với cơ sở tôn giáo trên địa bàn xã. Trong đó, trọng tâm là triển khai thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật như Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ ngày 29/11/2024; Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và các biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Thông tư số 36/2025/TT-BCA ngày 15/5/2025 của Bộ Công an quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và Nghị định số 105/2025/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2025 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ; Thông tư số 37/2025/TT-BCA ngày 15/5/2025 của Bộ Công an quy định về nhiệm vụ công tác phòng cháy, chữa cháy, cứu nạn, cứu hộ của lực lượng Công an nhân dân và các văn bản có liên quan về công tác PCCC&CNCH.
Mặt khác, Công tác tuyên truyền về PCCC và CNCH luôn được Công an xã Tân Mỹ xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của tu sĩ, phật tử tại cơ sở tôn giáo và quần chúng nhân dân trong việc phòng ngừa cháy, nổ. Trên cơ sở đó, Công an xã Tân Mỹ đã chủ động tham mưu UBND xã xây dựng kế hoạch, phối hợp chặt chẽ với Giám tự và các chức sắc tôn giáo tại Chùa Hoằng Phúc tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật và kỹ năng phòng cháy, chữa cháy (PCCC) cho tu sĩ, phật tử và nhân dân trên địa bàn.
Trong năm 2025, Công an xã Tân Mỹ đã phối hợp với Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH Công an tỉnh tổ chức 06 buổi tuyên truyền, phổ biến kiến thức PCCC và CNCH tại chùa Hoằng Phúc, thu hút trên 2400 lượt tăng ni, phật tử và người dân tham gia; đồng thời phát hơn 1500 tờ rơi tuyên truyền, hướng dẫn các biện pháp phòng ngừa cháy, nổ trong sinh hoạt, thờ cúng và tổ chức các hoạt động tôn giáo. Nội dung tuyên truyền tập trung vào việc phổ biến các quy định của pháp luật về công tác PCCC; hướng dẫn cách sử dụng điện an toàn, quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt, việc thắp hương, đốt vàng mã đúng nơi quy định; đồng thời trang bị kiến thức, kỹ năng xử lý tình huống khi xảy ra cháy, nổ.
Bên cạnh tuyên truyền lý thuyết, lực lượng Công an còn trực tiếp hướng dẫn thực hành sử dụng bình chữa cháy xách tay, kỹ năng thoát nạn, cứu người khi có sự cố cháy, nổ xảy ra, qua đó giúp tu sĩ, phật tử và người dân nâng cao khả năng tự phòng ngừa và xử lý ban đầu khi có tình huống phát sinh. Ngoài ra, Công an xã Tân Mỹ cũng hỗ trợ cơ sở tôn giáo trang bị các phương tiện chữa cháy như bình chữa cháy xách tay, xô nước, thùng cát… phục vụ công tác chữa cháy khi có sự cố xảy ra. Thông qua các hoạt động tuyên truyền thiết thực, nhận thức và ý thức chấp hành các quy định về PCCC của Giám tự, tu sĩ, phật tử tại Chùa Hoằng Phúc và nhân dân ngày càng được nâng cao, góp phần xây dựng môi trường sinh hoạt tôn giáo an toàn, phòng ngừa hiệu quả nguy cơ cháy, nổ tại cơ sở thờ tự cũng như khu dân cư xung quanh.
Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, song công tác bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy tại cơ sở tôn giáo trên địa bàn xã Tân Mỹ vẫn còn một số khó khăn, hạn chế nhất định. Trước hết, công trình tôn giáo được xây dựng gồm các hạng mục kiến trúc truyền thống với kết cấu chủ yếu bằng gỗ, vật liệu dễ cháy như vì kèo, cột, mái lợp ngói, cùng với hệ thống đồ thờ, bàn thờ, hoành phi, câu đối… làm tăng nguy cơ cháy, nổ nếu xảy ra sự cố. Bên cạnh đó, tại Chùa Hoằng Phúc, vào các dịp lễ hội, ngày rằm, mùng một hay các sự kiện tôn giáo lớn, lượng tăng ni, Phật tử và du khách thập phương tập trung đông, hoạt động thắp hương, đốt vàng mã, sử dụng đèn, nến diễn ra thường xuyên nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ phát sinh cháy, nổ.
Ngoài ra, một số hạng mục công trình phụ trợ trong khuôn viên chùa được xây dựng, cải tạo qua nhiều giai đoạn khác nhau nên hệ thống điện chưa thực sự đồng bộ; việc sử dụng nhiều thiết bị điện cùng lúc trong các dịp lễ, tết có thể dẫn đến quá tải nếu không được kiểm tra, bảo dưỡng thường xuyên. Công tác đầu tư, trang bị phương tiện phòng cháy, chữa cháy tại chỗ tuy đã được quan tâm nhưng vẫn còn hạn chế về số lượng, một số thiết bị đã qua thời gian sử dụng cần được kiểm tra, thay thế để bảo đảm hiệu quả khi xảy ra sự cố.
Bên cạnh đó, mặc dù ý thức chấp hành các quy định về phòng cháy, chữa cháy của Giám tự, tu sĩ và phật tử đã từng bước được nâng cao, song vẫn còn một bộ phận người dân và du khách khi tham gia sinh hoạt tôn giáo còn tâm lý chủ quan, chưa thực sự chú ý đến các biện pháp phòng ngừa cháy, nổ; việc thắp hương, đốt vàng mã đôi khi chưa đúng nơi quy định. Kỹ năng xử lý tình huống cháy, nổ ban đầu của lực lượng tại chỗ và người dân tuy đã được tập huấn nhưng chưa thật sự thường xuyên, do đó khả năng phối hợp xử lý khi có sự cố vẫn cần tiếp tục được củng cố, nâng cao.
Những khó khăn, hạn chế nêu trên đặt ra yêu cầu cần tiếp tục tăng cường hơn nữa sự phối hợp giữa lực lượng Công an với chính quyền địa phương, Giám tự và các chức sắc tôn giáo trong công tác tuyên truyền, kiểm tra, hướng dẫn thực hiện các quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy; đồng thời từng bước đầu tư, bổ sung trang thiết bị, phương tiện chữa cháy tại chỗ, góp phần bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy tại các cơ sở tôn giáo và khu dân cư trên địa bàn xã.
Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác phòng cháy, chữa cháy tại các cơ sở tôn giáo trên địa bàn xã Tân Mỹ trong thời gian tới, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp thiết thực, phù hợp với đặc điểm sinh hoạt tín ngưỡng và điều kiện thực tế của địa phương, cụ thể:
Một là, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật và kiến thức về PCCC, trong đó lực lượng Công an cần chủ động phối hợp với chính quyền địa phương, Giám tự và các chức sắc tôn giáo tổ chức thường xuyên các buổi tuyên truyền, phổ biến quy định của pháp luật về PCCC cho tu sĩ, phật tử và nhân dân. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào các nguy cơ cháy, nổ thường gặp tại cơ sở tôn giáo như việc thắp hương, đốt vàng mã, sử dụng nến, đèn dầu và hệ thống điện trong khuôn viên chùa. Đồng thời, kết hợp phát tờ rơi, treo pano, khẩu hiệu, lồng ghép tuyên truyền trong các buổi sinh hoạt tôn giáo và các dịp lễ hội nhằm nâng cao nhận thức, ý thức tự giác chấp hành các quy định về PCCC của người dân và du khách thập phương.
Hai là, tăng cường công tác kiểm tra, hướng dẫn thực hiện các quy định về PCCC, lực lượng Công an cần thường xuyên tổ chức kiểm tra, rà soát các điều kiện an toàn PCCC tại các cơ sở tôn giáo; kịp thời phát hiện và hướng dẫn khắc phục những tồn tại, thiếu sót liên quan đến hệ thống điện, việc quản lý nguồn lửa, nguồn nhiệt, khu vực thắp hương, đốt vàng mã và việc sắp xếp vật dụng dễ cháy trong khuôn viên cơ sở thờ tự. Thông qua công tác kiểm tra, vừa nâng cao trách nhiệm của Giám tự, vừa giúp các cơ sở tôn giáo chủ động phòng ngừa nguy cơ cháy, nổ ngay từ sớm, từ xa.
Ba là, quan tâm đầu tư, trang bị đầy đủ phương tiện PCCC tại chỗ, các cơ sở tôn giáo cần chú trọng trang bị đầy đủ các phương tiện chữa cháy ban đầu như bình chữa cháy xách tay, xô, thùng chứa nước, dụng cụ phá dỡ, cát chữa cháy và hệ thống cảnh báo cháy khi cần thiết. Việc bố trí phương tiện chữa cháy phải bảo đảm đặt tại các vị trí dễ thấy, dễ lấy, thuận tiện cho việc sử dụng khi xảy ra sự cố. Đồng thời, cần thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng các phương tiện này nhằm bảo đảm luôn trong tình trạng hoạt động tốt.
Bốn là, tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng PCCC và cứu nạn, cứu hộ cho lực lượng tại chỗ, trong đó lực lượng Công an cần phối hợp tổ chức các lớp tập huấn, hướng dẫn kỹ năng phòng cháy, chữa cháy và thoát nạn cho Giám tự, tu sĩ, phật tử, những người trực tiếp quản lý cơ sở tôn giáo và các tình nguyện viên tại chùa, các hộ dân xung quanh khu vực chùa. Nội dung tập huấn cần gắn với các tình huống thực tế, chú trọng hướng dẫn cách sử dụng bình chữa cháy, cách xử lý đám cháy nhỏ ngay từ ban đầu và kỹ năng thoát nạn an toàn khi xảy ra sự cố, qua đó nâng cao khả năng xử lý tình huống tại chỗ.
Năm là, xây dựng và củng cố lực lượng PCCC tại chỗ, phát huy phương châm “bốn tại chỗ”, trong đó các cơ sở tôn giáo cần chủ động thành lập và duy trì hoạt động của lực lượng PCCC tại chỗ với sự tham gia của Giám tự, tu sĩ, phật tử và những người thường xuyên sinh hoạt tại chùa. Lực lượng này cần được phân công nhiệm vụ cụ thể, thường xuyên được tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng xử lý các tình huống cháy, nổ. Khi xảy ra sự cố, lực lượng tại chỗ sẽ là lực lượng đầu tiên phát hiện, xử lý ban đầu và hỗ trợ lực lượng chuyên nghiệp, góp phần hạn chế tối đa thiệt hại.
Sáu là, phát huy vai trò, trách nhiệm của Giám tự và các chức sắc tôn giáo trong công tác bảo đảm an toàn PCCC, trong đó Giám tự và các chức sắc tôn giáo cần chủ động phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an xã, Công an tỉnh và chính quyền địa phương trong việc tuyên truyền, vận động tu sĩ, phật tử và du khách thập phương chấp hành nghiêm các quy định về PCCC. Đồng thời, thường xuyên nhắc nhở việc thắp hương, đốt vàng mã đúng nơi quy định, kiểm tra hệ thống điện và các nguồn nhiệt trước, trong và sau khi kết thúc các hoạt động tôn giáo. Sự gương mẫu và trách nhiệm của các chức sắc tôn giáo sẽ góp phần quan trọng trong việc xây dựng môi trường sinh hoạt tín ngưỡng an toàn, phòng ngừa hiệu quả các nguy cơ cháy, nổ tại cơ sở tôn giáo. Chỉ khi mỗi người dân, mỗi phật tử nâng cao ý thức phòng ngừa cháy, nổ thì mới có thể bảo vệ an toàn cho các công trình tôn giáo – những giá trị văn hóa, tâm linh quý báu của cộng đồng.
Ngọc Vũ
