Quảng Bình – dải đất hẹp chạy dọc miền Trung, mỗi mùa mưa về, thiên nhiên lại trút xuống những thử thách nghiệt ngã, khiến con người nơi đây oằn mình chống chọi. Những đợt lũ đổ về, dâng cao, nhấn chìm cả một vùng rộng lớn trong biển nước. Trong những tháng ngày khó khăn ấy, từ mệnh lệnh trái tim – toàn lực lượng Công an Quảng Bình đã được huy động, tổng lực xuyên màn mưa trắng xoá, lao vào tâm lũ, trắng đêm cứu dân thoát khỏi dòng nước lũ hung tàn.
Kỳ 1: Thét gào trong lũ dữ
Một vùng đất phải chống chọi với thiên tai mỗi năm, người dân Quảng Bình đã quen thuộc với các hiện tượng thiên nhiên bão, lũ; ấy vậy mà trong những ngày tháng 10 năm 2020, mảnh đất vốn kiên cường bỗng “vỡ trận” trong dòng lũ cuồn cuộn, những cơn mưa lớn trút xuống không ngừng trên diện rộng. Trong đêm tối, người dân gồng mình với thực tại khắc nghiệt, hô hoán, khẩn cầu sự giúp đỡ…
Chỉ 0,28 giây, cụm từ “Quảng Bình chống chọi với bão lũ” trả về khoảng 255.000 kết quả trên công cụ tìm kiếm Google, phản ánh rõ nét tính thời sự, chủ đề “nóng” về những ngày tháng “gồng mình” chiến đấu chống lại sự khắc nghiệt thiên tai của người dân Quảng Bình. Trong nửa thập kỷ trở lại đây, “rốn lũ” của miền Trung liên tục phải đối mặt với tình hình thiên tai hết sức khốc liệt, đặc biệt là trận lũ lịch sử vào tháng 10 năm 2020 và đợt lũ cuối năm 2024, gây ảnh hưởng nghiêm trọng, hư hỏng nhiều cơ sở vật chất, hạ tầng cho đến thiệt hại người và của, đẩy người dân vùng bị ảnh hưởng vào hoàn cảnh khó khăn.
Tháng 10 năm 2020 chứng kiến Quảng Bình phải gánh chịu thiệt hại nặng nề từ đợt lũ lịch sử, đặt mức báo động IV thuộc cấp bậc thiên tai nguy hiểm và rủi ro lớn nhất của Việt Nam. Chịu ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới và bão Nangka, các địa phương trong tỉnh xảy ra mưa to trên diện rộng từ ngày 6 đến 12/10/2020, làm suy yếu cơ sở hạ tầng, đất đai bão hoà nước.
Từ ngày 15 đến 22/10/2020, lượng mưa lớn như thác đổ xuống dồn dập gây ra lũ, làm mức độ ngập lụt phá vỡ mọi kỷ lục. Đỉnh lũ năm 2020 tại trạm trên sông Kiến Giang (huyện Lệ Thuỷ) đã đạt 4.89m, vượt đỉnh lũ lịch sử năm 1979 (3.91m) lên đến 0.98m. Các tuyến quốc lộ huyết mạch như QL1A, QL15, QL9B, 9C, 9E và đường Hồ Chí Minh đều bị ngập sâu, sạt lở. Nước vây tứ bề, nhiều thôn, bản bị cô lập hoàn toàn, khắp nơi từ những mái nhà chìm trong biển nước đến những con đường bị chia cắt, tiếng người dân thất thanh kêu cứu vời vợi trong đêm tối.
Đỉnh điểm vào đêm ngày 18/10/2020, nước lũ cuồn cuộn đổ về, dâng cao đột ngột khiến nhiều nơi rơi vào tình trạng bị động, cô lập, nhấn chìm Quảng Bình trong một cảnh tượng kinh hoàng. Anh Hoàng Tấn Trọng (48 tuổi, trú tại TP Đồng Hới) kể lại khoảnh khắc kinh hoàng vào 23 giờ đêm 19/10, nước lũ xô sập một vách tường gạch của căn nhà cấp bốn, khiến gia đình anh – gồm người bố 68 tuổi và vợ của anh đang mang thai tháng thứ 8 – phải vật lộn trên chiếc giường được treo bằng bốn sợi dây lên mái nhà. Bố của anh đã dũng cảm nhảy xuống nước, ghì chặt dây để cột lại, tránh cho sản phụ bị ướt mưa…
Hơn 10 ngày chống chọi, chìm trong biển lũ, mảnh đất vốn kiên cường, bất khuất, khi mưa lũ tháng 10 năm ấy đã cướp đi sinh mạng của 25 người dân, ước tính thiệt hại kinh tế lên đến 3.500 tỷ đồng, hơn 105.000 ngôi nhà trên toàn tỉnh bị ngập, trong đó huyện Lệ Thuỷ là địa phương bị ngập nặng nhất với 32.000 ngôi nhà. Nhiều gia đình hoàn toàn mất trắng tài sản, mẹ già, con thơ, em nhỏ bàng hoàng, tuyệt vọng, nhìn về dòng nước lũ đục ngầu, cuốn đi của cải, tài sản, cuốn đi cả những mảnh đời…
Khi những vết thương từ năm 2020 vẫn còn hằn sâu trong ký ức, người dân Quảng Bình lại một lần nữa phải đối mặt với “tiếng thét gào trong lũ dữ” vào năm 2024. Trận lũ này, được đánh giá là lớn thứ hai trong 4 năm qua, như một lời nhắc nhở nghiệt ngã về sự khắc nghiệt của thiên nhiên. Ảnh hưởng từ hoàn lưu của cơn bão Trà My, gây mưa to đến rất to trên diện rộng, nước lũ dâng cao và nhanh chóng “nuốt chửng” toàn bộ các xã của huyện Lệ Thuỷ và Quảng Ninh, mực nước trên sông Kiến Giang (huyện Lệ Thuỷ) chỉ kém mức lũ lịch sử năm 2020 khoảng 74cm. Nỗi ám ảnh về sự cô lập, mất mát và nỗi sợ hãi tột cùng bao trùm lấy những con người, những mảnh đời vốn đã kham khổ, dãi nắng dầm sương. Chứng kiến tài sản, phương tiện, vật nuôi… bị cuốn trôi trong đau đớn, giờ đây, họ chỉ còn lại nỗi lo và sự kiệt quệ.
Gần 34.500 hộ dân chìm trong biển nước, 12 người ra đi vĩnh viễn, 7 người bị thương, thiệt hại về kinh tế ước tính 615 tỷ đồng là những con số đầy đau thương trong đợt lũ năm 2024. Dù đã “sống chung với lũ” bao đời, nhưng mỗi trận lũ dữ lại là một cuộc đấu tranh mới, đầy cam go và nước mắt. Trong thời khắc sinh tử đó, lực lượng Công an Quảng Bình đã hiên ngang lao vào tâm lũ, trở thành tấm khiên chắn vững chắc, cùng Nhân dân thoát khỏi hiểm nguy…
(Còn tiếp)
Quyết Thắng
