Trong năm 2024, trên địa bàn cả nước đã xảy ra 3.922 vụ cháy, trong đó theo thống kê của Cục Cảnh sát PCCC và CNCH có đến hơn 40% là các vụ cháy tại các nhà ở riêng lẻ và nhà ở kết hợp sản xuất kinh doanh, gây hậu quả nghiêm trọng về người và tài sản cho Nhân dân, điều này gióng lên hồi chuông cảnh báo về mất an toàn PCCC tại các khu dân cư.
Nguyên nhân cháy do sự cố hệ thống thiết bị điện, thiết bị tiêu thụ điện, hệ thống dây dẫn điện trong những khu vực sản xuất, kinh doanh kết hợp nơi ở không đủ điều kiện phụ tải, lắp đặt đấu nối không đúng kỹ thuật. Ngoài ra hệ thống điện không được bảo trì, bảo dưỡng, cải tạo, thay mới khi đã xuống cấp; do sơ suất bất cẩn trong quá trình sử dụng các thiết bị điện; treo mắc hàng hóa, vật dụng dễ cháy lên đường dây điện, để các chất dễ cháy như bình chứa khí gas, xăng, dầu, giấy, vải… gần đường dây điện và các thiết bị sinh nhiệt như đèn, bếp điện, ổ cắm điện có thể gây chập cháy và cháy lan.
Ngoài ra, do thói quen thắp hương thờ cúng, hóa vàng mã, nhất là dịp Tết Nguyên đán. Hiện tại có nhiều gia đình bố trí nơi thờ cúng không đảm bảo khoảng cách an toàn PCCC; bố trí nhiều vàng mã, các vật dễ cháy khác gần lư hương, đèn, nến để trên bàn thờ; trong thời gian thắp hương thờ cúng, hóa vàng mã không bố trí người để trông coi nên khi xảy ra cháy không được chữa cháy kịp thời dễ xảy ra cháy lan, cháy lớn.
Nguyên nhân cháy do bất cẩn trong việc sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt; do sử dụng bếp gas để đun nấu nhưng sau khi sử dụng xong không khóa van bình gas dẫn đến rò rỉ khí gas dẫn đến cháy, nổ.
Nguyên nhân do cháy ô tô, xe máy, xe đạp điện, xe máy điện tại tầng hầm, tầng bán hầm, tầng 1 gây cháy lan qua toàn bộ căn nhà, trong đó việc xạc bình xe máy điện, xe đạp điện để qua đêm trong nhà là một nguyên nhân gây cháy và cháy lan.
Có nhiều nhà để ở kết hợp kinh doanh bố trí, sắp xếp hàng hóa không đảm bảo an toàn PCCC, chắn hết lối đi, không có cửa thoát hiểm dự phòng. Lối thoát hiểm quan trọng nhất là cửa chính tại tầng 1 thường là nơi để ô tô, xe máy, chất hàng hóa, nấu nướng, tầng trên thường là nơi ngủ, sinh hoạt, thậm chí nhiều nhà còn tận dụng các tầng áp mái, tầng sân thượng để làm kho chứa hàng hóa…
Ðể không lo mất trộm, nhiều hộ làm “chuồng cọp”, rào chắn toàn bộ bên trên, không có lối thoát lên sân thượng hoặc không có lối thoát sang nhà bên… Trong khi đó, hạ tầng đô thị nhiều ngõ nhỏ, đông dân cư. Nhiều khu vực, xe chữa cháy không thể tiếp cận, khi xảy ra sự cố, công tác chữa cháy và CNCH gặp rất nhiều khó khăn.
Dịp cuối năm, tình hình sản xuất, kinh doanh, lưu trữ hàng hóa phục vụ Tết Nguyên đán sẽ tăng cao, mức độ tiêu thụ điện năng lớn tại các cơ sở kinh doanh, sản xuất, hộ gia đình, kéo theo nguy cơ mất an toàn về PCCC. Ðể bảo đảm an toàn PCCC cho các cơ sở kinh doanh kết hợp nhà ở, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH – Công an tỉnh Quảng Bình khuyến cáo:
1. Các địa phương cần đẩy mạnh và nhân rộng mô hình Tổ liên gia an toàn PCCC, Ðiểm chữa cháy công cộng trên địa bàn để người dân tham gia, đồng tình hưởng ứng.
2. Tách riêng hệ thống điện của khu vực ở với khu vực sản xuất, kinh doanh; có aptomat bảo vệ từng thiết bị công suất lớn; không cắm nhiều thiết bị điện trên cùng một ổ cắm; không tăng thiết bị điện làm quá tải công suất hệ thống. Sử dụng thiết bị sinh nhiệt (bếp, đèn sưởi, bàn là, máy móc, động cơ…) phải có người trong coi, không để gần vật dụng dễ cháy. Không sạc xe đạp điện, xe máy điện trong nhà, có thể bố trí ngoài sân, hiên nhà để đề phòng khi xảy ra cháy trong quá trình sặc sẽ dễ gây cháy lan, nhiễm khói khí độc toàn bộ nhà; ngắt các thiết bị điện khi không sử dụng, trước khi đi ngủ và khi ra khỏi nhà…
3. Không bố trí lư hương, đốt nến, đèn dầu gần các vật dụng dễ cháy; đốt vàng, mã trong thiết bị chuyên dùng và phải có người trông coi trong thời gian đốt vàng mã; khoá bình gas sau khi sử dụng bếp gas, không tích trữ xăng, dầu và chất dễ cháy nổ trong nhà; nơi chứa, chất hàng nguy hiểm về cháy nổ phải bố trí tách biệt với nơi ở, sinh hoạt.
4. Không lắp đặt biển quảng cáo, lồng sắt, lưới sắt tại ban công của nhà; không khóa cửa lên mái, trường hợp cửa có khóa cần quy định vị trí để chìa khóa. Cần bố trí, sắp xếp vật dụng, hàng hóa gọn gàng, không che chắn, cản trở lối thoát nạn, cách xa nơi phát sinh nguồn lửa, nguồn nhiệt tối thiểu 0,5 m. Khu vực kinh doanh và khu vực để ở phải có giải pháp ngăn cháy lan như xây tường ngăn cháy, vách ngăn cháy. Mỗi gia đình phải trang bị tối thiểu 1 bình chữa cháy xách tay; đối với nhà để ở kết hợp sản xuất kinh doanh nên lắp đặt hệ thống báo cháy tự động để kịp thời phát hiện các sự cố cháy.
5. Khi xảy ra cháy phải bình tỉnh, kịp thời ngắt nguồn điện trong nhà, tìm cách để thoát nạn cứu người, sử dụng các phương tiện để chữa cháy, đồng thời gọi báo cháy cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH theo số máy 114.
Quốc Việt – PC07
