Trong thời gian vừa qua, tình hình cháy nổ liên quan đến hệ thống điện tại đối với loại hình nhà để và nhà để ở kết hợp sản xuất kinh doanh có xu hướng gia tăng, đang trở thành vấn đề đáng báo động. Nguyên nhân chủ yếu do sự cố liên quan đến hệ thống điện và các thiết bị tiêu thụ điện.
Điển hình nhất là vụ cháy xảy ra vào lúc 00h30 ngày 24/5/2024 tại ngôi nhà số 1 ngách 43/98/31 phố Trung Kính, quận Cầu Giấy. Vụ cháy khiến 14 người chết, trong đó 2 người gia đình chủ, 12 người thuê trọ. Nguyên nhân vụ cháy được xác định là do chập mạch điện trên đường dây dẫn điện tại khu vực đầu xe máy điện, làm cháy lớp vỏ cách điện rồi cháy lan sang các xe máy xung quanh.
Vụ cháy xảy ra lúc 03h41 ngày 16/6/2024 tại số nhà 43 đường Hoàng Hoa Thám, phường Đa Mai, thành phố Bắc Giang khiến 03 người chết. Nguyên nhân gây cháy là do đường dây điện chuyển nguồn cho điều hòa nhiệt độ ở tầng 2 bị quá tải, gây chập cháy ở phòng chứa đồ cạnh cầu thang ở tầng 1.
Nguyên nhân gây cháy nổ do sự cố hệ thống điện và thiết bị tiêu thụ điện chủ yếu xuất phát từ các yếu tố như sử dụng thiết bị điện và dây dẫn kém chất lượng, không đủ khả năng chịu tải hoặc bị hư hỏng sau thời gian dài sử dụng. Bên cạnh đó, việc lắp đặt hệ thống điện không đúng quy chuẩn, dây dẫn điện đặt gần vật liệu dễ cháy, hoặc không lắp đặt các thiết bị bảo vệ như cầu dao tự ngắt cũng là nguyên nhân quan trọng. Ngoài ra, hệ thống điện không được kiểm tra và bảo trì định kỳ dẫn đến tình trạng quá tải hoặc chập mạch, gây nguy cơ phát sinh tia lửa điện và bùng cháy. Sự chủ quan trong việc tuân thủ các tiêu chuẩn an toàn điện chính là nguyên nhân chính dẫn đến nhiều vụ cháy nổ nghiêm trọng trong thời gian qua.
Để đảm bảo an toàn PCCC tại các hộ gia đình, Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH – Công an tỉnh Quảng Bình khuyến cáo:
1. Lắp đặt hệ thống điện bảo đảm đủ công suất tiêu thụ của các thiết bị, tiến hành nối đất an toàn theo quy định; có thiết bị bảo vệ, đóng cắt chung cho hệ thống đóng cắt riêng cho từng tầng, từng nhánh và thiết bị tiêu thụ điện có công suất tiêu thụ lớn. Bố trí tách biệt hệ thống điện của khu vực sản xuất, kinh doanh với các khu vực khác của nhà. Khi lắp đặt thêm thiết bị tiêu thụ điện, cần tính toán tránh gây quá tải; khi lắp đặt các thiết bị điện sinh nhiệt lớn (đèn sưởi, quạt sưởi, lò nướng…), cần có khoảng cách an toàn đến các vật dụng dễ cháy.
2. Không sử dụng nhiều thiết bị tiêu thụ điện trong cùng 01 ổ cắm, không cắm trực tiếp đầu dây điện vào ổ cắm; không sạc điện thoại, máy vi tính, xe đạp điện… qua đêm hoặc cắm sạc khi không có người ở nhà. Trước khi ra khỏi nhà hoặc khi đi ngủ phải kiểm tra, tắt nguồn điện tới các thiết bị tiêu thụ điện không sử dụng.
3. Không được câu móc điện tùy tiện, luồn dây điện qua mái nhà, mái tôn, không sử dụng giấy bạc hoặc dây kim loại thay thế cầu chì bị đứt, aptomat bị hỏng. Các mối nối phải chắc, gọn, so le, quấn băng cách điện hoặc nối bằng cầu đấu trong hộp nối cố định. Đảm bảo khoảng cách an toàn của các vật dụng, thiết bị làm bằng vật liệu dễ cháy trong nhà đến các thiết bị, dụng cụ sử dụng điện, đường dây dẫn điện (tối thiểu là 0,5m).
4. Tại khu vực có bảo quản, kinh doanh, sản xuất, sử dụng vật tư, hàng hóa, hóa chất dễ cháy phải sử dụng thiết bị điện là loại an toàn cháy, nổ; thiết bị tiêu thụ điện lắp đặt trong kho phải được khống chế chung bằng thiết bị đóng cắt tự động được đặt bên ngoài kho.
5. Thường xuyên kiểm tra các thiết bị điện, tránh để các sự cố chập cháy do hư hỏng và tuổi thọ của các thiết bị; kiểm tra, lắp đặt các thiết bị bảo vệ như: cầu dao, cầu chì, công tắc, aptomat, rơle tự đóng ngắt điện, chống quá tải, chập cháy cho đường dây dẫn điện trong nhà và chống quá nhiệt cho từng thiết bị điện, đặc biệt là các thiết bị có công suất lớn (dùng attomat bảo vệ có thông số phù hợp riêng cho từng phòng, cho từng thiết bị có công suất lớn như bình nóng lạnh, điều hòa…). Kiểm tra, bảo dưỡng các thiết bị sử dụng điện để lâu ngày không hoạt động trước khi đưa vào sử dụng.
6. Mỗi hộ gia đình nên trang bị cho mình các kiến thức, kỹ năng xử lý các tình huống để thoát nạn an toàn khi có cháy, nổ xảy ra. Trang bị tối thiểu một bình chữa cháy xách tay, các thiết bị cảnh báo cháy sớm, phổ biến cho mọi người trong gia đình cách sử dụng các phương tiện chữa cháy đã được trang bị để xử lý khi có sự cố cháy, nổ xảy ra.
7. Khi xảy ra cháy tìm mọi cách báo cháy nhanh nhất cho lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH theo số máy 114 hoặc báo cho Chính quyền, Công an nơi gần nhất, đồng thời tham gia chữa cháy, cứu người, cứu tài sản.
Phi Hùng – PC07
