Lực lượng Công an Quảng Bình trong giai đoạn khôi phục và phát triển kinh tế sau hòa bình lập lại
Đầu năm 1955, cấp ủy và lãnh đạo Ty Công an Quảng Bình tổ chức Hội nghị tổng kết tình hình công tác năm 1954, triển khai chương trình công tác năm 1955 theo tinh thần Nghị quyết Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 9. Nhiệm vụ chung của toàn ngành Công an trong giai đoạn khôi phục và phát triển kinh tế là: “Tích cực tiến công mạnh mẽ những hoạt động hiện hành của bọn gián điệp, phản động và củng cố mau chóng trật tự cách mạng ở thành thị và nông thôn, tăng cường công tác bảo vệ an ninh nội bộ, công tác cảnh vệ, đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, các đoàn khách quốc tế và chuyên gia, thủ trưởng các cơ quan lãnh đạo của tỉnh; Phát động phong trào quần chúng phòng ngừa và nghiêm khắc trấn ấp mọi hoạt động phá hoại của bọn địa chủ, cường hào gian ác và các phần tử phản cách mạng khác…”[1].
Tháng 02 năm 1955, Tỉnh ủy Quảng Bình lãnh đạo phát động quần chúng giảm tô đợt 7, tiến hành trong 19 xã thuộc các huyện phía Bắc của tỉnh. Cũng như các tổ chức Đảng trong các cơ quan cấp tỉnh khác, đảng viên của Chi bộ Ty Công an ngoài những đồng chí phải đảm nhiệm lãnh đạo Ty, hầu hết số còn lại được Tỉnh ủy điều động tham gia vào các Đội giảm tô tăng cường cho các huyện Tuyên Hóa, Quảng Trạch và Bố Trạch. Như vậy, cùng một lúc Chi bộ Ty Công an phải làm hai nhiệm vụ: đảm bảo công tác chuyên môn của Ngành theo Nghị quyết Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 9, vừa phục vụ nhiệm vụ đột xuất của địa phương. Trước yêu cầu đó, Chi bộ đã làm tốt công tác giáo dục chính trị, động viên tư tưởng để tất cả cán bộ, đảng viên, nhân viên trong toàn lực lượng thấy rõ hơn trách nhiệm của mình, hăng hái đảm nhận sự phân công của tổ chức.
Thực hiện chương trình công tác chuyên môn và Nghị quyết của Chi bộ, trên lĩnh vực bảo vệ an ninh chính trị cán bộ đảng viên các lượng lượng trinh sát được tăng cường về các địa bàn trọng điểm để nắm tình hình, tham gia xây dựng lực lượng nòng cốt ở cơ sở, cùng với cấp ủy, chính quyền các địa phương phát động phong trào quần chúng bảo vệ trị an, tổ chức giáo dục, cải tạo các loại đối tượng vừa qua trình diện. Qua đó, ta đã phát hiện, trấn áp kịp thời một số nhen nhóm tổ chức phản động lợi dụng đạo Thiên chúa đang có ý đồ kích động giáo dân trốn vào Nam; Phát hiện và bắt giữ nhiều tên gián điệp được địch bố trí tung ra miền Bắc hoạt động thu thập tin tức tình báo dưới dạng đi lại buôn bán, thăm hỏi người thân tập kết ra Bắc. Ngay tại địa bàn thị xã Đồng Hới ta đã bắt tên Võ Sỹ Tùng và một toán gián điệp do bọn Phòng nhì từ Đà Nẵng tung ra hoạt động. Đặc biệt là ngày 21 tháng 6 năm 1955, với tinh thần cảnh giác cao, ta đã bắt gọn một toán gián điệp 03 tên khi chúng vừa qua khỏi vĩ tuyến 17[2]. Tiếp một thời gian sau đó ta bắt Vũ Công Hồng, một tên gián điệp con thoi từ miền Nam được địch bố trí tung ra miền Bắc bắt liên lạc với linh mục Trương Văn Liệu ở nhà thờ xứ đạo Đơn Sa (Quảng Phúc). Kết hợp chặt chẽ phong trào quần chúng với các biện pháp nghiệp vụ vừa bí mật vừa công khai, lực lượng Công an Quảng Bình đã phát hiện, điều tra, làm rõ 08 vụ gián điệp do địch tung ra qua giới tuyến. Điển hình là vụ bắt tên Trần Thông Ban, một tên gián điệp đã từng gây nhiều tội ác với nhân dân Quảng Nam được địch tung ra Quảng Bình hoạt động; tổ chức điều tra, khám phá kịp thời tổ chức phản động ở thị xã Đồng Hới do tên Hoàng Đàm cầm đầu[3]. Những chiến công của lực lượng bảo vệ chính trị trong giai đoạn này không những làm thất bại âm mưu phá hoại của bọn gián điệp, phản động đối với công cuộc khôi phục, phát triển kinh tế của nhân dân ta mà còn góp phần củng cố vững chắc hậu phương trực tiếp của tiền tuyến lớn miền Nam, hậu thuẫn cho cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà.
Trên lĩnh vực giữ gìn trật tự an toàn xã hội, Chi bộ tập trung lãnh đạo tư tưởng, động viên cán bộ, đảng viên tích cực thực hiện Kế hoạch triển khai công tác đăng ký và quản lý hộ khẩu nhằm nắm chắc tình hình nhân dân, phục vụ cho việc thống kê dân số của Nhà nước, quản lý chặt chẽ các loại đối tượng, tiến hành các biện pháp phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm giữ vững an ninh trật tự ở địa phương.
Có thể nói dưới sự lãnh đạo, điều hành của thủ trưởng chuyên môn và đầu tàu gương mẫu của các đồng chí đảng viên trong các lực lượng, hai “quả đấm thép” của ngành Công an (quản lý hành chính công khai và trinh sát bí mật) đã không ngừng phát huy hiệu quả to lớn làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn thâm độc, xảo quyệt của kẻ địch.
“Về cải cách ruộng đất: đợt 7 phát động quần chúng giảm tô… Càng đi sâu vào vùng mới giải phóng thì cuộc vận động càng gặp sức phản kháng điên cuồng của giai cấp địa chủ”[4]. Các cán bộ, đảng viên của Chi bộ Ty Công an tham gia phát động giảm tô đã cùng với các Đoàn ủy tích cực phát động quần chúng kiên quyết đấu tranh, bước đầu hạn chế được sự bóc lột của giai cấp địa chủ, mở đường cho việc thực hiện cải cách ruộng đất, từng bước giải quyết triệt để chế độ người bóc lột người của giai cấp địa chủ, cường hào ở nông thôn, xây dựng quan hệ sản xuất mới và khẩu hiệu người cày có ruộng, tạo nên một khí thế thi đua lao động sản xuất khôi phục và phát triển kinh tế trên địa bàn toàn tỉnh.
Đánh giá thắng lợi của cuộc cải cách ruộng đất ở miền Bắc năm 1956, Nghị quyết Hội nghị lần thứ 10 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) tháng 9 năm 1956 đã nêu: “Hiện nay ở miền Bắc, giai cấp địa chủ căn bản đã bị đánh đổ. Ruộng đất đã về tay nhân dân, hơn 10 triệu nông dân lao động đã trở thành người làm chủ; hàng vạn cán bộ cốt cán được đào tạo, chế độ phong kiến chiếm hữu ruộng đất đã vĩnh viễn bị xóa bỏ. Đó là một chuyển biến to lớn về chính trị, xã hội”[5].
Tuy vậy, không riêng Quảng Bình mà cả miền Bắc nói chung, bên cạnh những kết quả đạt được trong quá trình thực hiện nhiệm vụ cải cách ruộng đất, chúng ta đã phạm những sai lầm đáng tiếc. Hội nghị lần thứ 10 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) đã nghiêm khắc kiểm điểm và đến Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 14 (tháng 11 năm 1956) nói rõ thêm. Nguyên nhân của những sai lầm đó là do không nắm vững những biến đổi ở nông thôn miền Bắc từ sau cách mạng tháng Tám và trong kháng chiến chống Pháp, rập khuôn một cách máy móc kinh nghiệm nước ngoài[6]. Hội nghị lần thứ 10 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa II) đề ra chủ trương “Kiên quyết sửa chữa sai lầm trong cải cách ruộng đất và chỉnh đốn tổ chức để phát huy những kết quả đã đạt được”[7].
Thực hiện Nghị quyết của Trung ương, Tỉnh ủy Quảng Bình tổ chức triển khai công tác sửa sai trong điều kiện cụ thể của địa phương mình. Theo chức năng, nhiệm vụ chung của toàn ngành, lãnh đạo Ty Công an cùng với tổ chức Chi bộ Đảng bố trí phân công cán bộ đi sâu nắm tình hình, thẩm tra xác minh, đề xuất các cấp ủy Đảng chấn chỉnh những lệch lạc, sai lầm trong việc chấn chỉnh tổ chức. Điều tra, kết luận những vụ việc sai lầm có tính chất nghiêm trọng trong cải cách ruộng đất. Việc quyết định trả tự do cho người bị oan sai đã khó, việc phát hiện, đấu tranh đưa số cán bộ mới được đề bạt không đảm bảo tiêu chuẩn ra khỏi cơ quan, đoàn thể lại càng khó khăn hơn. Tuy vậy, lực lượng Công an đã biết vận dụng các chủ trương, chính sách của Đảng, phối hợp chặt chẽ với các ngành, dựa vào quần chúng nhân dân nên đã xác minh, kết luận được hàng trăm trường hợp oan sai, tham mưu phục vụ các Đội sửa sai trả lại thành phần và danh dự cho những người bị quy sai, phục hồi tư cách cho cán bộ, đảng viên bị nghi ngờ, hiểu nhầm trong chấn chỉnh tổ chức.
Đầu năm 1957, lợi dụng những sai lầm của ta trong cải cách ruộng đất và sửa sai, bọn phản động trong giai cấp bóc lột vừa bị nhân dân ta đánh đổ tìm cách ngóc đầu dậy cấu kết với bọn phản động khác xuyên tạc, chia rẽ nội bộ, kích động gây mất an ninh trật tự ở nông thôn, đòi lại ruộng đất, tài sản của địa chủ. Ở Quảng Trạch, các thế lực thù địch đã liên kết với nhau lập ra tổ chức phản cách mạng mệnh danh cái gọi là: “Việt Hưng phục quốc đảng” (đảng Việt Hưng) do tên Bùi Lễ ở xã Quảng Hưng cầm đầu.
Sau khi thu thập, củng cố đầy đủ tài liệu, chứng cứ về âm mưu, thủ đoạn hoạt động chống phá cách mạng của tổ chức phản động “Việt Hưng phục quốc”, cấp ủy và lãnh đạo Ty Công an Quảng Bình đã báo cáo Thường vụ Tỉnh ủy và Bộ Công an xin chủ trương phá án. Tại sào huyệt của “Đảng Việt Hưng” ta bắt tại chỗ 33 tên cầm đầu, cốt cán khi chúng đang tổ chức cuộc họp bí mật để bàn mưu, tính kế chống phá cách mạng. Tiếp tục đấu tranh mở rộng vụ án và phát động phong trào quần chúng phát hiện, tố giác, tấn công chính trị đã có thêm 114 tên ra tự thú, khai báo tội lỗi với chính quyền và Công an các địa phương. Vụ án “âm mưu tổ chức phản cách mạng mệnh danh cái gọi là: Việt Hưng phục quốc đảng” đã bị đập tan. Qua vụ án này đã phơi bày rõ âm mưu đen tối của đế quốc Mỹ và bọn ngụy quyền tay sai của chúng ở miền Nam đối với miền Bắc. Vụ án còn nhắc nhở nhân dân ta phải luôn luôn đề cao cảnh giác trước mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá cách mạng của các thế lực thù địch…
Theo: lịch sử Đảng bộ Công an tỉnh Quảng Bình
(Còn nữa)
Những đóng góp của lực lượng Công an Quảng Bình trong chiến tranh chống Mỹ, cứu nước (1954-1975)
[1] Trích Nghị quyết Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 9, 1955.
[2] Cả 3 đối tượng này là người trong một gia đình ở huyện Quảng Trạch khi đang đánh cá trên biển thì bị tàu địch bao vây, bắt đưa vào miền Nam khống chế, đưa đi huấn luyện gián điệp để đánh trở lại miền Bắc. Ba đối tượng này do tên Ngô Đình Cẩn, “lãnh chúa Trung phần” và Ngô Quang Đông, Giám đốc Sở Chính trị Trung phần trực tiếp xây dựng, chỉ đạo đánh ra Quảng Bình bằng cách dùng xe Zeep chở từ Huế ra bờ Nam sông Bến Hải rồi đẩy họ vượt tuyến. Vụ này ta lập chuyên án “DV6” đánh trở lại và thu được nhiều kết quả.
[3] Tên Hoàng Đàm được đưa ra xét xử với mức án “Tử hình”.
[4] Những văn kiện của Đảng về An ninh trật tự, tập 2, sđd, tr.72.
[5] Những sự kiện lịch sử Đảng, tập IV (1954 – 1975), Nxb Thông tin lý luận, Hà Nội, 1982, tr.49.
[6] Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tập II (1954 – 1975), Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, tr.69, 70.
[7] Lịch sử Đảng bộ Quảng Bình, tập II (1954 – 1975), sđd, tr.37.
