Lực lượng Công an Quảng Bình chuyển trạng thái đấu tranh mới
Tháng 7 năm 1957, ở miền Nam, Chính phủ bù nhìn Ngô Đình Diệm được đế quốc Mỹ dựng lên đã trắng trợn tuyên bố “Không có hiệp thương tổng tuyển cử”. Trước đó, ngày 04 tháng 3 năm 1956, chúng đã tổ chức tuyển cử riêng lẻ. “Hiệp định Giơ ne vơ bị chúng xé toạc”[1]. Đến đây, cuộc đấu tranh thống nhất nước nhà chuyển sang hình thức đấu tranh mới.
Để chủ động làm mất chỗ dựa của bọn gián điệp, phản động, phá tan âm mưu chống phá cách mạng của các thế lực thù địch, trong thời gian này ta ra sức cải tạo các loại đối tượng ngụy quân, ngụy quyền, đảng phái phản động, đối tượng hình sự nguy hiểm. Căn cứ vào tội lỗi và thái độ thành khẩn của từng người, Ban cán sự Đảng Ty Công an đã chỉ đạo Công an các huyện, thị lập hàng chục hồ sơ đề nghị đưa đi tập trung cải tạo dài hạn, số còn lại được tổ chức học tập, cải tạo tại địa phương theo hình thức mở lớp tập trung theo cụm liên xã, liên thôn. Các địa bàn xung yếu ở tuyến bờ biển, tuyến Quốc lộ 1A, vùng giáp ranh giới tuyến được chọn làm thí điểm sau đó nhân ra diện rộng. Trong điều kiện hết sức khó khăn, ở những nơi dự kiến tổ chức lớp học, cán bộ Công an phải đến từng nhà vận động nhân dân giúp đỡ, tạo điều kiện cho các đối tượng yên tâm học tập, cải tạo.
Qua học tập, cải tạo, hầu hết các đối tượng đều tỏ ra thực sự ăn năn, hối cải. Rất nhiều trường hợp đã tự giác cung cấp cho cơ quan Công an những hồ sơ, tài liệu có liên quan đến các vụ án chính trị, hình sự giúp cho ta mở rộng điều tra, truy bắt đối tượng, đưa ra xử lý trước pháp luật. Sau các đợt tập trung ở các địa bàn trọng điểm, công tác cải tạo tề ngụy đã được tiến hành ở tất cả các địa phương trong toàn tỉnh và đi vào thường xuyên. Đến cuối năm 1959, công tác này được xem như cơ bản hoàn thành, trên 75% đối tượng trong diện cải tạo được công nhận tiến bộ đạt 06 tiêu chuẩn đề ra. Kết hợp cả ba mặt công tác cơ bản: cải tạo tề ngụy, sưu tra, xây dựng hồ sơ chính trị xã phường ta đã phát hiện, bổ sung vào danh sách hàng trăm đối tượng các loại còn sót lọt. Đồng thời kiến nghị điều chuyển nhiều trường hợp ra khỏi các bộ phận cơ mật, thiết yếu trong nội bộ cơ quan, xí nghiệp làm trong sạch địa bàn nội bộ.
Trên lĩnh vực đấu tranh chống tội phạm hình sự, công tác giáo dục, phòng ngừa cũng được chú ý tăng cường hơn. Ở các địa bàn trọng điểm phức tạp: thị xã Đồng Hới, thị trấn Ba Đồn, vùng Thanh Khê (Bố Trạch)… lực lượng Công an vừa tích cực đẩy mạnh các biện pháp giáo dục, phòng ngừa trong nhân dân, vừa nhanh chóng điều tra, kết luận các vụ án xảy ra. Điển hình như vụ mất trộm 05 triệu đồng ở Ngân hàng Nhà nước xảy ra trên địa bàn thị xã Đồng Hới; vụ trộm chuông đồng ở Quảng Bình Quan, xóa sổ ổ lưu manh trộm cắp do tên Trần Viết Vận cầm đầu; vụ hiếp, giết xảy ra ở Lòi Chà Rớ thuộc xã Nam Trạch (Bố Trạch)… đã được nhanh chóng điều tra kết luận đưa thủ phạm ra ánh sáng pháp luật[2].
Để phát huy hơn nữa vai trò quần chúng trong phong trào “Bảo vệ trị an” đấu tranh phòng, chống các loại tội phạm, Ban cán sự Đảng Ty Công an đã chỉ đạo lực lượng Cảnh sát ở thị xã Đồng Hới, thị trấn Ba Đồn và các trạm Công an trật tự trên tuyến Quốc lộ 1A tổ chức hội nghị nhân dân góp ý, phê bình Công an. Thông qua các hội nghị này, quần chúng đã cung cấp cho lực lượng Công an nhiều tài liệu có liên quan đến hoạt động của các loại đối tượng, đóng góp nhiều ý kiến xây dựng để các đồn, trạm Công an nghiên cứu sửa đổi lề lối làm việc, tác phong lễ tiết cũng như thái độ khi tiếp xúc với nhân dân. Từ đó giải tỏa được mọi vướng mắc, thành kiến giữa nhân dân với một số nhân viên cảnh sát, tạo mối quan hệ gắn bó mật thiết hơn. Phong trào “Bảo mật phòng gian” trong địa bàn nội bộ cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Cuối năm 1957, Tỉnh ủy, Ủy ban hành chính tỉnh Quảng Bình đã tổ chức Hội nghị lãnh đạo các cơ quan, xí nghiệp trong toàn tỉnh để đánh giá lại công tác “Bảo mật phòng gian” trong địa bàn nội bộ thời gian qua, kiểm điểm trách nhiệm của các cấp ủy Đảng trong công tác giáo dục, phòng ngừa, phát hiện và đấu tranh chống các loại tội phạm, bảo vệ cơ quan, đơn vị. Sau hội nghị này cấp ủy, thủ trưởng các cơ quan, xí nghiệp càng thấy rõ trách nhiệm của mình hơn. Ban bảo vệ các cơ quan, xí nghiệp được kiện toàn, các chế độ nội quy bảo vệ bí mật Nhà nước, bảo vệ tài sản, chống trộm cắp, tham ô, lãng phí được bổ sung và tổ chức thực hiện nghiêm ngặt trong các cơ quan, xí nghiệp.
Nhờ có sự kết hợp chặt chẽ phong trào quần chúng “Bảo vệ trị an” ngoài xã hội với phong trào “Bảo mật phòng gian” trong nội bộ, được cán bộ các cấp, các ngành và nhân dân giúp đỡ, “Năm 1957, Công an phối hợp với Tòa án tỉnh, huyện điều tra, xử lý 449 vụ án hình sự, 300 vụ án dân sự, di lý đi các tỉnh 489 đối tượng”[3].
Nhìn lại chặng đường hơn ba năm qua, kể từ ngày Quảng Bình được hoàn toàn giải phóng đến cuối năm 1957, tuy là một khoảng thời gian chưa dài, những đảng viên của Chi bộ Ty Công an Quảng Bình đã luôn luôn gương mẫu đi đầu cùng với cán bộ, nhân viên trong toàn lực lượng vượt qua nhiều khó khăn, thử thách nhanh chóng tham gia tiếp quản thị xã Đồng Hới và các vùng mới được giải phóng; tổ chức đấu tranh chống địch cưỡng ép di cư; triển khai thực hiện đăng ký quản lý hộ khẩu, phát hiện, đấu tranh, trấn áp kịp thời bọn gián điệp Mỹ – ngụy tung ra phá hoại miền Bắc và các nhen nhóm tổ chức phản động; cải tạo ngụy quân, ngụy quyền, đẩy mạnh phong trào quần chúng “Bảo vệ trị an”, từng bước xây dựng và củng cố nền an ninh trật tự của chế độ mới. Trong những kết quả đó, có yếu tố hết sức quan trọng đó là công tác giáo dục chính trị, động viên tư tưởng, củng cố quan điểm lập trường cho từng cán bộ, đảng viên, nhân viên trước những diễn biến tình hình có lúc rất phức tạp. Kết quả đó càng làm cho Chi bộ Đảng và toàn lực lượng Công an Quảng Bình vững bước tiến lên với quyết tâm hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ, bảo vệ an ninh trật tự trong giai đoạn mới.
Theo: Lịch sử Đảng bộ Công an tỉnh Quảng Bình
(Còn nữa)
[1] Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, tập II, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1995, tr.51.
[2] Vụ án chị Nguyễn Thị Hường ở Minh Cầm (Tuyên Hóa) vào thăm người thân là bộ đội đóng quân ở xã Lý Ninh, trên đường đi bị một đối tượng (là bộ đội miền Nam ra tập kết) lừa đưa vào Lòi Chà Rớ hiếp dâm rồi giết để bịt đầu mối. Nhận được tin báo, đồng chí Phạm Thanh Đàm, Trưởng Ban cán sự Đảng, Trưởng Ty Công an Quảng Bình đã đích thân ra hiện trường chỉ đạo điều tra. Hai tuần sau ta tìm ra đối tượng, lập hồ sơ chuyển cho Tòa án quân sự xét xử theo thẩm quyền (Tài liệu do đồng chí Võ Trụ, cán bộ tiền khởi, nguyên Phó ban CSND Quảng Bình cung cấp ngày 28/6/2016).
[3] Lịch sử CAND Quảng Bình, tập I (1945 – 1975), sđd, tr.106.
